ZEYTİN KABUK SİNEĞİ (Resseliella oleisuga)

Gall sinekleri (Diptera: Cecidomyiidae), küçük göze çarpmayan uçan türler olup, orman ve tarım alanlarının önemli bireyleridir. Cecidomyiidae familyasının larvaları çeşitli konukçularda beslenir ve üç biyolojik gruba ayrılabilirler: yaklaşık %50’si fitofag, %40’ı micofag, %8’i zoofag ve yaklaşık %2’sinin biyolojisi bilinmemektedir. Avrupa’da Cecidomyiidae familyası 1800 tür 270 cins den oluşmaktadır. Cecidomyiinae’nin çoğu bitkilerde beslenerek “gal” şeklinde yapılar oluşturmasına karşın bazıları ise gal oluşturmamaktadırlar. Türkiye’de Cecidomyiidae faunasına ait 38 cinse bağlı 71 tür bulunduğu, bunların 62 tanesi fitofag olup, 59 konukçu bitkide beslendiği belirlenmiştir. Türkiye’nin Güney batısında yapılan bir çalışmada Cecidomyiidae familyasına ait 55 tür bulunmuştur. Orman alanlarında yapılan bir diğer çalışmada da 31 tür fitofag, 1 tür zoofag ve 1 tür fitosaprofagus cecidomid türün yaşadığı belirlenmiştir. Fitofag türlerden biri olan Zeytin kabuk sineği, Resseliella oleisuga zeytinde ekonomik öneme sahip potansiyel bir tür olduğu bildirilmiştir. Resseliella oleisuga ülkemizde ve diğer ülkelerde de hakkında fazla bilgi bulunmayan bir zararlı türdür. Çoğunlukla zeytinde zarara neden olan Resseliella oleisuga, ayrıca Oleacea familyasından Akçakesme Phillyrea spp. ve Dişbudak Fraxinus spp. de belirlenmiştir. Resseliella oleisuga Akdeniz’de (Fas, Fransa, Filistin, Hırvatistan, İtalya, İsrail, İspanya, Malta, Suriye, Türkiye, Yunanistan) ve Avusturya’da yayılış gösteren bir zararlıdır. Resseliella oleisuga’nın larvaları zeytin ağaçlarının dal ve gövdelerinin kabuk altlarında gelişerek sürgünlerin kurumasına neden olmaktadırlar. R. oleisuga’nın varlığı Türkiye’de ilk defa Bodenheimer (1939) tarafından varlığı bildirilmiştir. Ülkemizde Dal kurutan kızılkurt, Dal kızılkurdu, Zeytin dal sineği ve Kızılkurt şeklinde adlandırılmıştır. Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde yapılan çalışmalarda zeytin ağaçlarında genç dal ve sürgünlerde görülen kurumaların, R. oleisuga’nın neden olduğu belirlenmiştir. Resseliella oleisuga erginleri çok küçük ve narin yapılı olup, boncuk şeklinde dizilmiş antenlere sahip ve kanatlarının şeffaf yapıda olduğu gözlemlenmiştir. Erginlerin yaklaşık 3 mm boyunda olduğu bildirilmiştir. Vücut rengi siyahımsı, abdomenleri dişilerde portakal rengi erkeklerde gri renkte olarak belirlenmiştir. Yumurtaları oval, uzamış ve saydamdır. Resseliella oleisuga özellikle zeytinlerde beslenmekle birlikte, Oleaceae’dan Akçakesme Phillyrea spp. ve Dişbudak Fraxinus spp.’de gelişmektedir. Kışı larva döneminde geçirdikten sonra erginleri ilkbaharda görülmeye başlar. Erginlerin ömrü 2-3 gün olup çiftleşen dişiler yumurtalarını kabuklardaki çatlaklara ortalama 100 adet olarak koyar ve 3-4 gün içinde larvalar görülmeye başlar Yumurtaları ufak ortama 0.25-0.30 mm boyutlarında, grup olarak (10-30’lu grup) yan yana sıralı bir şekilde koyar. Larvaları ise, yumurtadan çıkışta beyazımsı ve şeffaf, daha sonraki dönemlerde portakal veya turuncu renge dönüştüğü tespit edilmiştir. Son dönem larvaların boyu yaklaşık 3 mm ve pupaları kehribar sarısı-portakal renginde, 1.5-2.1 mm boyundadır. Larvalar bir arada birbirine yakın olarak yaşarlar ve kabuk altında yuva yaparak, kabukta beslendiği belirlenmiştir. Üç larva ile pupa dönemlerinin toplam 17-20 günde, topraktaki pupa dönemlerini 7-10 günde tamamlayarak, yılda 2-4 döl verir. Yumurtadan ergine 35-50 günde tamamlamaktadır. Larva, kuluçkadan çıktıktan sonra yarı saydam yumurta gibi, daha sonra gelişme sırasında turuncu bir renk alır ve olgunlaştığında 3-4 mm uzunluğa ulaşır; Çok küçük iki parçalı antene ve klasik çiğneme cihazına kıyasla büyük ölçüde küçültülmüş, modifiye edilmiş bir ağız parçalarına sahiptir, minik stilform mandibulalar sayesinde emmeye uygundur. Yetişkin sinek küçük ve narindir, 2-3 mm uzunluğundadır ve tüm cecidomids gibi holoptik bileşik gözlere ve emici ağız parçalarına sahiptir. Dişinin karnının turuncu renkli bölümleri vardır ve uçta, dışa doğru çevrildiğinde tüm karın kadar uzun olan karakteristik bir teleskopik replasman yumurtlama cihazı gösterir; erkek ise karanlık bir karına sahiptir ve sonunda forseps şeklinde bir genital zırha sahiptir. Erkeğin antenleri, anten sayısı aynı olsa bile, dişilerinkinden önemli ölçüde daha uzun ve daha karmaşıktır. Mikro iklim koşulları izin veriyorsa, erginler iyi mevsim boyunca bulunurlar ve dolu yaraları, soğuk yaralanmaları, Cicadidae tarafından yumurtlama yaraları dahil olmak üzere üreme amaçları için yumurtlamaya uygun alanların çoğundan yararlanma yeteneği gösterirler. ZARAR ŞEKLİ R. oleisuga zeytin ağaçlarının ince ve kalın dallarının kurumasına neden olmaktadır. Yumurtalarını kabuklardaki çatlaklara bırakır ve yumurtadan çıkan larvalar kabuk altında bir arada bulunarak, kambiyumda beslenir. Larvaların beslendiği kabuğun üst kısmında önce kırmızımsı küçük, daha sonra morumsu büyük lekeler meydana getirirler ve daha sonra kabuk üzerinde minik çatlaklar oluşturur. Bu kısımdaki kabuk kaldırıldığında portakal renkli larvaların yan yana bir arada bulunduğu görülür. Resseliella oleisuga’nın zararı sonucu zeytin ağaçlarındaki değişik ebat ve kalınlıktaki ince ve kalın dallarında kurumalar meydana geldiği tespit edilmiştir. Kuruyan yapraklar ve meyvelerin kahverengiye döndüğü ve ağaçlar üzerinde belirgin olarak ayırt edilebildiği belirlenmiştir. Daha sonra kuruyan kısımlarda bulunan meyveler kuruyarak düşmektedir. R. oleisuga’nın zararı nedeniyle görülen kurumalar en fazla ağustos ayında, daha sonrada eylül ayında olmaktadır. Dolu ve budama sonucu oluşan kabuklardaki yaralara, zararlının dişileri tarafından yumurtalarını bırakırlar. İtalya’da yapılan bir çalışmada sürgünlerdeki bu kurumaların R. oleisuga’nın larvaları ve Libertella sp. fungusu ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Yetişkin bitkilerde ticari zeytinliklerde bile ara sıra hasara neden olabilen, genellikle hafife alınan sinektir. Ancak fidanlık alanında izlenmesi ve kontrolü özellikle önemlidir. R. oleisuga’nın; Adana’da Yüreğir, Ceyhan, Kozan ve Yumurtalık’ta, Gaziantep’te İslahiye, Nizip, Oğuzeli ve Şahinbey’de, Hatay’da Altınözü, Antakya, Belen, Dörtyol, Erzin, Hassa, İskenderun, Kırıkhan, Merkez, Serinyol ve Samandağ’da, Kahramanmaraş’ta Pazarcık, Türkoğlu ve Merkez’de, Kilis’de Merkez ve Musabeyli’de, Mersin’de Aydıncık, Erdemli, Merkez, Mut, Tarsus ve Taşucu’nda, Osmaniye’de Bahçe, Düziçi, Kadirli ve Merkez’de varlığı belirlenmiştir. Ülkemizde zeytin bahçelerindeki kurumaların ortalama %27’sinin R. oleisuga nedeniyle meydana geldiği tespit edilmiştir. DOĞAL DÜŞMANLARI Resseliella oleisuga’nın İtalya’da predatör Pyemotes ventricosus (Acari: Pyemotidae), Hymenoptera’dan ektoparazit Eupelmus sp. (Chalcidoidea: Eupelmidae) Ve endoparazitler Platygaster sp. ve Leptacis sp. (Proctotrupoidea: Platygasteridae) doğal düşmanları olarak belirlenmiştir. MÜCADELESİ Resseliella oleisuga bugüne kadar zeytin bahçelerinde dikkate alınmamış ve mücadelesi bilinmeyen bir zararlı türü olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu zararlıyla mücadelede Kültürel önlemler Öncelikle dikkat edilmesi gereken hususların başında gelmektedir. Kuruyan dalların bahçelerden uzaklaştırılarak imha edilmesi, Ağaçlarda meydana gelen dolu, don yaraların kapatılması için kış mücadelesine önem verilmelidir. Budama yaparken yara oluşturmamaya dikkat edilmeli, oluşan yaralar kapatılmalıdır. Bu zararlıya karşı henüz Ruhsatlı bir Bitki Koruma Ürünü yoktur.

Aziz ÖZKAN Ziraat mühendisi ANTALYA ZİRAİ KARANTİNA MÜDÜRLÜĞÜ ozkanaziz@gmail.com https://www.azizozkan.com/ KAYNAKLAR https://olivoeolio.edagricole.it/agrofarmaci-difesa/resseliella-oleisuga-il-moscerino-suggiscorza/ https://www.facebook.com/StazioneSperimentaleAgrometeo/photos/pcb.849656559008019/849656505674691 https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/556651

KİRAZLARDA BAKTERİYEL KANSER VE ZAMKLANMA HASTALIĞI

Ülkemizde yetiştirilen kültür bitkilerinde ekonomik olarak zarara neden olan pek çok hastalık etmeni, zararlı ve yabancı ot bulunmaktadır. Bunlarla gerekli mücadele çalışmaları yapılmadığında ürün ve kalitede kaybı kayıplar olmaktadır. Bu kayıplar kültür bitkisine, zararlının tür ve yoğunluğuna bağlı olarak bazen % 100’lere ulaşabilmesi mümkündür.

BU SİNEĞE ENGEL YOK ŞİMDİDE ÜZÜMDE!!!!!!

Akdeniz Meyve Sineği (Ceratitis capitata)

Tanımı ve Yaşayışı: Erginleri genellikle ev sineğinin 2/3'ü büyüklüğündedir. Vücudun genel rengi sarımsı kahverengidir. Baş sarı, gözleri büyük, yeşil madeni pırıltılı, kenarları kırmızıdır. Kanatları geniş olup üzerinde siyah ve soluk kahverengimsi şeritler vardır. Yumurtaları mekik şeklinde ve beyazdır. Larvası beyaz ve bacaksızdır. Pupa koyu kahverengi renkte olup, fıçı şeklindedir.

PATATES GÜVESİ (Phthorimaea operculella)

PATATES GÜVESİ TANIMI VE YAŞAYIŞI Kanatları çok dar, vücut ince uzun olup 5-6 mm kadardır. Antenler vücuttan daha uzundur. Ön kanatlar grimsi kahverengi, üzeri koyu kahverengi irili ufaklı noktalıdır. Olgun larva 8–10 mm uzunluğundadır. Baş, koyu kahverengidir. Larvanın rengi patates yumrularıyla beslenenlerde vücut pembemsi beyaz, yapraklarıyla beslenenlerde yeşil, patlıcan yapraklarını yiyenlerde ise daha koyudur. 

Kaliforniya biberde saman akarı zararı

Kaliforniya biberde Frankliniella ocdentalis

MEYVE AĞACI GÖVDELERİNE DİKKAT

Elma Yaprak Bükeni

[Archips rosanus L.(Lep.:Tortricidae)]

Dünyadaki zararlı böceklerin her birinin bitkilerin farklı aksamlarına farklı bir zarar şekli vardır. Kimisi çiçeklerde, kimisi yapraklarda, kimisi köklerde, kimisi gövdede zarar yaptığı gibi bazıları da vardır ki meyvenin üstünde, içinde ve çekirdeğinde zarar yapar. Bunların her birinin zararı karakteristik bir özellik gösterir. Bazı zararlılar zarar yaparken pislik bırakmazken, bazılarıda zarar verdiği ortamı oldukça kirletir.

ZEYTİN KIZILKURDU Lasioptera berlesiana Paoli (Diptera: Cecidomyiidae)

Bu zararlıyı ilk kez Manisa Tarım ve Orman il Müdürlüğünde çalışırken 2005 yılında görmüştüm. O zamanki Bağcılık Araştırma enstitüsü müdürü; Manisa’nın rakım olarak biraz yüksek bir mevkiinde bulunan zeytin meyvelerinde içe doğru çökük şeklinde çürümelerin olduğunu bunun nedeni ve mücadelesi hakkında bilgi almak istediğini belirtmişti.

Bir Cumartesi günü anılan bahçeye gittiğimizde tespitinin doğru olduğunu gördüm. Bıçak ile bu meyveleri kestiğimde her meyvede bir veya birkaç tane zeytin kızıl kurdu larvasını gördüm. İlk önceleri beyaz olan bu larvalar daha sonra kızıl bir renk aldığını tespit etmiştim.

KABAKTA ÇİÇEK TRİPSİ (frankliniella occidentalis)

PATLICANDA ÇİÇEK TRİPSİ (Frankliniella occidentalis)

THRİPS İLE KARIŞTIRILAN BÖCEK “COLLEMBOLA”

Yurt dışına ihracatı yapılan biber, kabak, patlıcan v.b ürünlerin kontrolü sırasında beyaz ışıklı masaya düşer ve thrips gibi zıplar. Uzaktan bakılınca thripse çok benzer ancak bir büyüteç veya lup yardımı ile bakılınca thrip den farklı olduğu ortaya çıkar.Bu böcekler hakkında kısa bilgi verecek olursak; Bir iğne başı büyüklüğü hakkında çok küçük kahverengi böceklerdir.

BU ZARARLI ŞİMDİ DE AYVA DA

AKDENİZ MEYVE SİNEĞİ (Ceratitis capitata)

Tanımı ve Yaşayışı: Erginleri genellikle ev sineğinin 2/3'ü büyüklüğündedir. Vücudun genel rengi sarımsı kahverengidir. Baş sarı, gözleri büyük, yeşil madeni pırıltılı, kenarları kırmızıdır. Kanatları geniş olup üzerinde siyah ve soluk kahverengimsi şeritler vardır. Yumurtaları mekik şeklinde ve beyazdır. Larvası beyaz ve bacaksızdır. Pupa koyu kahverengi renkte olup, fıçı şeklindedir.

ZEYTİNDE YENİ BİR ZARARLI (Omophlus proteus. col. Alleculidae)

Erginler ilk önce çevredeki yabancı otların çiçekleri üzerinde gruplar halinde görülür. Buradaki yabancı otların çiçekleri ile beslenmeye başlamaktadırlar. Mayıs ortalarına doğru çıkışlar tamamlanmakta ve ergin popülasyonu mayısın üçüncü haftasında en yüksek düzeye ulaşmaktadır.

ZEYTİN KIZIL KURDUNA DİKKAT (Lasioptera berlesiana Paoli)

Buz zararlı gibi varlığı başka bir zararlının varlığına bağlı olan bir zararlı nadirdir.

Zeytin kızılkurdu, yumurtalarını Zeytin sineğinin yumurta bıraktığı deliklere bırakır. Zeytin kızılkurdunun yumurtası. Zeytin sineğinin yumurtasından önce açılırsa çıkan larva Zeytin sineğinin yumurtasını tahrip eder, hatta yumurtanın içini boşaltarak, sadece yumurtanın zarını bırakır.

Buna karşın Zeytin sineği yumurtası önce açılırsa çıkan larva çekirdeğe doğru ilerleyip, yaşamını sürdürür.

KİRAZ İHRACATINA BÜYÜK ENGEL ( Kiraz Sirke Sineği (Drosophila suzukii))

KONTROL VE ERADİKASYONU TALİMATI

Genel Önlemler
Zararlının erken tespitinin yapıldığı yerlerde sınırlı bir alanda popülasyon düşük yoğunlukta bulunduğunda çok sıkı uygulanan tedbirler ile eradikasyonu mümkündür. Eradikasyon tedbirleri aşağıda yer almaktadır:

ÜRETİCİLER DİKKAT!! MEYVE ÇİÇEKLERİNİ BU ZARARLIDAN KORUYALIM

Değerli meyve üreticileri sizlere hemen hemen bütün meyve ağaçlarının çiçeklerinde çok zarar yapan, özellikle Kiraz ve Kayısı bahçelerinde çiçeklenme döneminde çok görülen Baklazınnı [Epicometis (=Tropinota) hirta (Poda)(Col.:Scarabaeidae)] zararlısı hakkında bilgi vereceğim.

HARNUP GÜVESİ Ectomyelois ceratoniae Zell.

Harnup güvesi, nar meyvelerini kurtlandırarak meyvelerin çürümesine ve Pazar değerinin düşmesine neden olmaktadır. Zararlı, yumurtalarını ben düşme döneminde, özellikle güneş gören meyvelerin kaliksine (meyve tacı) genellikle tek tek bırakmaktadır. Yumurtadan çıkan larvalar, ilk önce meyve tacına daha sonra ise meyve içerisine girerek tanelerde beslenmektedir.

CEVİZ ÜRETİCİLERİNİN EN BÜYÜK DERDİ " ELMA İÇKURDU (Cydia pomonella)"

Tanımı ve Yaşayışı • Ergin gri renkli yaklaşık 10mm uzunluğunda, her iki kanat ucunda üç- gen şeklinde çikolata renginde leke bulunur. • Yumurta 1–1,2 mm çapında oval şekilde, baş- langıçta süt beyazı renginde ve mumumsu gö- rünümdedir. Yumurta geliştikçe orta kısmında kırmızımsı bir halka görülür, açılmadan hemen önce ise gelişmiş larva açıklıkla izlenebilir. • Gelişimini tamamlayıp elmayı terk eden olgun larva 15–20mm uzunluğunda beyazımsı pembe görünümündedir.

KESME ÇİÇEK VE SEBZEDE YEŞİLKURT [Helicoverpa Armigera (Hübn.) (Lep.:Noctuidae)]

“İnsanlar ekip – diktiklerini değil, hastalık ve zararlılardan arta kalanı biçerler”

Hastalık ve zararlılar ile hiç mücadele yapılmaz ise ancak zararlılardan artan hasat edilir. Fakat zamanında yapılan ilaçlı mücadele ve önceden alınan kültürel önlemler ile hastalık ve zararlı kayıplarının en aza inebilmektedir.

Ülkemizin ihraç ettiği Kesme çiçek ve sebzelerde çok sorun olan bir zararlıdır. Polifag bir zararlıdır Özelliklede Domateste zararı önemlidir.

KİRAZ VE ZEYTİN HASTALIK VE ZARARLILARI